Fluoride

Fluoride maakt het glazuur van tanden en kiezen sterker. Het werkt op twee manieren op de tanden en kiezen: van binnenuit en van buitenaf.

Van binnenuit komt fluoride via de bloedbaan bij de tanden en kiezen terecht. Bij tanden en kiezen die nog niet doorgebroken zijn versterkt het op deze manier het nog te vormen glazuur. Vroeger werden hiervoor fluoridetabletjes of fluoridedruppels geadviseerd. Tegenwoordig doet men dit niet meer omdat kleine kinderen door het poetsen met fluoridetandpasta al genoeg fluoride binnenkrijgen. Om deze reden is op het moment dat gestopt werd met het adviseren van fluoridetabletjes het fluoridegehalte in peutertandpasta iets verhoogd.

Van buitenaf komt fluoride (via bijvoorbeeld fluoridetandpasta, spoelen met een mondspoelmiddel dat fluoride bevat of een fluoridebehandeling bij de tandarts) rechtstreeks in contact met de tanden en kiezen. Ook op deze manier zorgt fluoride voor sterker glazuur. Deze werking van fluoride is voor het pas doorgebroken melkgebit en pas doorgebroken blijvend gebit extra belangrijk omdat het glazuur in die fase nog poreus is en verder moet uitharden. Harder glazuur zal minder snel oplossen en is zo beter bestand tegen gaatjes (cariës) en tanderosie. Ook in een later stadium blijft fluoride belangrijk voor het gebit. Het kan een ontkalking van het glazuur (het beginstadium van cariës) helpen herstellen en kan zo gaatjes voorkomen.

Is fluoride giftig?

Vaak wordt de vraag gesteld of fluoride niet giftig is. In Nederland wordt geen extra fluoride aan het drinkwater toegevoegd. De hoeveelheid fluoride in tandpasta's is erg weinig en er is niet aangetoond dat hier risico's aan verbonden zijn. Wel is aangetoond dat fluoride in tandpasta een belangrijke bescherming voor het gebit biedt. Voor kleine kinderen tot 5 jaar is er speciale peutertandpasta die minder fluoride bevat. Het kan geen kwaad als kinderen een klein beetje van deze tandpasta inslikken. Daarnaast is het voldoende om een klein beetje tandpasta, ter grootte van een erwt, te gebruiken.

Aanvullend fluoridegebruik

Wanneer er bij een kind veel gaatjes (cariës) of tanderosie ontstaan kan de tandarts of mondhygiënist ter preventie aanvullend fluoridegebruik adviseren. Dit advies bestaat bijvoorbeeld uit dagelijks een keer extra poetsen met fluoridetandpasta of spoelen met een mondspoelmiddel dat fluoride bevat. De meeste mondspoelmiddelen met fluoride, net als fluoridetandpasta, bevatten geen hoge concentratie fluoride. Bij het dragen van een beugel wordt meestal ook extra fluoride geadviseerd, vaak in de vorm van een mondspoelmiddel.

Daarnaast kan een tandarts of mondhygiënist een fluoridebehandeling met een gel geven of een speciale fluoridelak op tanden en kiezen aanbrengen. De concentratie fluoride hierin is wat hoger. Fluoridelak kan heel precies worden aangebracht op plaatsen waar gaatjes dreigen te ontstaan. De fluoridebehandelingen met gel of fluoridelak worden meestal niet standaard aan alle kinderen gegeven. Vaak voert een tandarts of mondhygiënist deze behandeling alleen uit als hier aanleiding voor is. Bijvoorbeeld bij een kind met veel (beginnende) gaatjes of als er andere risicofactoren zijn.

Fluoride-advies

Het Ivoren Kruis geeft het volgende advies over gebruik van fluoride:

  • 0 t/m 1 jaar: na de doorbraak van het eerste tandje één keer per dag poetsen met fluoride peutertandpasta.
  • 2, 3 en 4 jaar: twee keer per dag poetsen met fluoride peutertandpasta.
  • 5 jaar en ouder: twee tot drie keer per dag poetsen met fluoridetandpasta voor volwassenen.