Niet aangelegde tand of kies

Soms kan het voorkomen dat één of meerdere tanden en/of kiezen niet aangelegd zijn. Dit wil zeggen dat ze ontbreken omdat ze van nature niet gevormd zijn. Dit kan zowel bij het melkgebit als het blijvend gebit voorkomen. Een tandarts kan dit vaststellen op een röntgenfoto.

Afhankelijk van het aantal tanden en/of kiezen die ontbreken worden de volgende termen gebruikt:

  • Agenesie - het ontbreken van een tand of kies.
  • Hypodontie - het ontbreken van twee tot vijf tanden of kiezen.
  • Oligodontie - het ontbreken van meer dan vijf tanden of kiezen.
  • Anodontie - het ontbreken van alle tanden en kiezen.

Gevolgen

De gevolgen zijn erg afhankelijk van het aantal tanden en/of kiezen die ontbreken en de plaats hiervan. Als het een enkele kies achter in de mond betreft hoeft dit niet zo erg te zijn. Het gebit kan zonder die kies nog wel functioneren. Als het echter een voortand betreft, is dit mede vanuit esthetisch oogpunt een groter probleem.

Bij het ontbreken van meerdere tanden of kiezen geeft dit een probleem bij het op elkaar passen en functioneren van het gebit. Dit geeft bijvoorbeeld moeilijkheden bij het kauwen. Ook kunnen bij het ontbreken van meerdere tanden of kiezen de wel aanwezige tanden en kiezen niet goed of scheef doorkomen.

Behandeling

Afhankelijk van het aantal tanden en/of kiezen die ontbreken, de plaats hiervan en de leeftijd kan de behandeling variëren. Vaak zal een combinatie van meerdere behandelingen nodig zijn en zal een kind hiervoor in ernstige gevallen bij een Centrum Bijzondere Tandheelkunde (CBT) behandeld worden.

De behandelingen richten zich vaak op het herstellen van het uiterlijk en de kauwfunctie. Zo kan er een uitneembare prothese, brug of implantaat gemaakt worden of doormiddel van een orthodontische behandeling het gebit gecorrigeerd worden. Het plaatsen van een implantaat kan in principe pas vanaf 18- jarige leeftijd, wanneer de kaak is volgroeid. Hoewel hiervoor tegenwoordig steeds nieuwere technieken ontwikkeld worden.

Het kan voorkomen dat wel de melktand of melkkies aanwezig is, maar de blijvende opvolger hiervoor ontbreekt. In dat geval zal er bij de behandeling geprobeerd worden deze zo lang mogelijk te behouden. Een melktand of kies is echter niet zo sterk als een blijvende tand of kies en zal uiteindelijk minder lang meegaan. Een goede mondhygiëne is in dat geval erg belangrijk.