Glazuurafwijkingen

Er zijn verschillende soorten glazuurafwijkingen. Meestal ontstaat een glazuurafwijking als een tand of kies nog in ontwikkeling is. Dat wil zeggen: als de tand of kies nog onder het tandvlees ligt en nog niet doorgebroken is. In deze periode kan bijvoorbeeld een ziekte of infectie een glazuurafwijking veroorzaken. 

Een glazuurafwijking kan daarnaast erfelijk bepaald zijn. Maar ook een val of stoot op het melkgebit kan er voor zorgen dat het glazuur van de daaronder gelegen blijvende tand of kies beschadigd raakt.

Om wat voor soort glazuurafwijking het gaat kan het beste door de tandarts beoordeeld worden. Hoewel die ook lang niet altijd de oorzaak zal kunnen achterhalen. Hieronder een aantal bekendere glazuurafwijkingen.

Kaaskiezen

Een bekende glazuurafwijking bij het kindergebit zijn zogenaamde "kaaskiezen". Het betreft meestal de eerste blijvende kiezen die op ongeveer 5 jarige leeftijd doorkomen, maar het kan ook bij melkkiezen voorkomen. In incidentele gevallen kan het ook de tanden betreffen. Het kan ook voorkomen dat maar een deel van een kies is aangetast.

Het glazuur en dentine van kaaskiezen zijn niet goed gevormd. Kaaskiezen zijn geel of bruin van kleur en ze brokkelen makkelijk af. Deze kaaskiezen zijn minder sterk en er ontstaan makkelijk gaatjes in. Ze kunnen ook pijnlijk zijn omdat de beschermende glazuurlaag (deels) ontbreekt.

De oorzaak van kaaskiezen is niet bekend. Men gaat er vanuit dat een ziekte in het eerste levensjaar er toe kan bijdragen. De tandarts kan kijken hoe deze kaaskiezen het beste behandeld kunnen worden. Meer informatie over kaaskiezen.

Amelogenesis imperfecta

Amelogenesis imperfecta is een afwijking van het glazuur die zowel bij het melkgebit als het blijvend gebit kan voorkomen. Hierbij is het glazuur niet goed gevormd, maar het eronder gelegen dentine wel.

Het glazuur is ruw, korrelig en onregelmatig. Er kan ook minder glazuur aanwezig zijn. De kleur van tanden en kiezen met amelogenesis imperfecta is onregelmatig wit tot geel/bruin/grijs. Het gebit is moeilijk schoon te houden en kwetsbaar voor gaatjes. Ook zijn de tanden en kiezen gevoeliger.

Erfelijkheid speelt een rol bij het ontstaan van amelogenesis imperfecta. Het kan in verschillende gradaties voorkomen. In ernstige gevallen kan het plaatsen van kronen nodig zijn. Kinderen worden hiervoor vaak bij Centra Bijzondere Tandheelkunde (CBT) behandeld.

Fluorose

Een andere bekende glazuurafwijking is fluorose. Hierbij heeft een kind teveel fluoride binnengekregen in de periode dat het glazuur gevormd werd.

Tegenwoordig komt fluorose steeds minder voor omdat het fluoride-advies gewijzigd is. Vroeger werden fluoridetabletjes en fluoridedruppels geadviseerd, waarbij er een groter risico bestond op overdosering. Een kind met fluorose heeft meestal in het verleden fluoridetabletjes of fluoridedruppels gekregen.

Fluorose geeft een witte tot bruine verkleuring van tanden en kiezen en het glazuur kan onregelmatig zijn. Door het teveel aan fluoride is bij fluorose het glazuur wel extra hard.